8. Sınıf Matematik Olasılık ve Olay Çeşitleri Konu Anlatımı

Olasılık ve Olay Çeşitleri

Tuttuğunuz futbol takımının şampiyon olma olasılığı yüzde kaçtır? Favori futbolcunuzun gol kralı olma ihtimali nedir?

Yolda hayranı olduğunuz futbolcularla karşılaşma ihtimaliniz nedir?

Olasılık, tesadüfî veya kesin olmayan olaylarla ilgilenen bir matematik dalıdır. Olasılık hesaplarında, tüm olası sonuçlar göz önüne alınır.

Örneğin, bir zar veya madeni para atma olaylarında olasılıklar hesaplanabilir. Zar atma deneyi bir örnektir. Zar deneyinde, örnek uzay Ö = {1, 2, 3, 4, 5, 6} olduğundan, s(Ö) = 6’dır.

Zarın atılması sonucunda üst yüzeyine 1, 2, 3, 4, 5 veya 6 gelmesi bir olaydır.

Zarın atılması sonucunda 7’den küçük bir sayının gelmesi kesin bir olayken, 7 gelmesi imkansız bir olaydır.

Olasılık:

Bir olayın gerçekleşme olasılığını sayısal değerlerle ifade eden matematik dalıdır.

Örnek Uzay:

Bir deneyde elde edilebilecek tüm sonuçların bulunduğu kümedir. Örnek uzay “Ö” ile gösterilir.

Olay:

Örnek uzayın alt kümelerinden biridir.

Kesin Olay:

Gerçekleşmesi kesin olan bir olaydır. Örnek uzayın kendisi ile örtüşür.

İmkansız Olay:

Gerçekleşmesi mümkün olmayan bir olaydır.

Örnek : İki madeni paranın aynı anda havaya atılması deneyinde paraların ikisinin de tura gelme olayının eleman sayısı kaçtır?
Ö = {(Y,Y), (T,T), (Y,T), (T,Y)}
S(Ö) = 4’tür.
Atılan madeni paranın ikisinin de tura gelme olayına A denilirse, A = {(T,T)} olduğundan s(A) = 1’dir.

Bir Olayın Olasılığı

8 takımın katıldığı bir futbol turnuvasında her takımın diğer takımlarla bir defa maç yaptığı bilindiğine göre bu turnuvada oynanan maçların sonuçları kaç farklı şekilde gerçekleşir?

Turnuvaya 8 takım katıldığından ve her biri birbiriyle bir defa maç yaptığından turnuvada toplam 28 maç oynanır. Oynanılan bir maçta galibiyet, mağlubiyet ve beraberlik gibi 3 farklı sonuç gerçekleşebileceğinden oynanılan 28 maçın sonuçları 3^28 farklı şekilde gerçekleşir.

Hemen hemen hepimiz bazen çıkarsa diyor, büyük ikramiyeyi kazanma olasılığı düşük de olsa bir milli piyango bileti alıyor ya da sayısal loto, şans topu, on numara gibi oyunları oynuyoruz.

Sayısal lotoda büyük ikramiyenin size çıkma olasılığı nedir?

Sayısal lotoda 49 top arasından 6 tanesi seçilir. Seçilen ilk topun üzerindeki sayının seçtiğimiz 6 sayıdan biri olma olasılığı 6/49’dir.
Seçilen ikinci topun üzerindeki sayının seçtiğimiz 6 sayıdan biri olma olasılığı 5/48’dir.
Bu şekilde devam eder ve 6. topun üzerindeki sayının seçtiğimiz 6 sayıdan biri olma olasılığı 1/44’tür.

Tüm bu olasılıkları birleştiririz ve büyük ikramiyenin size çıkma olasılığını hesaplarız.

8-sinif-matematik-olasilik-ve-olay-cesitleri-konu-anlatimi-1

 

Örnek : Bir çift zar aynı anda masaya atıldığında ikisinin de üst yüzüne çift sayı gelme olasılığı kaçtır?

Çift zar atıldığında s(Ö) = 62 = 36’dır. Her ikisinin de üst yüzüne çift sayı gelme olayına A denilirse

A = {(2,2), (2,4), (2,6), (4,2), (4,4), (4,6), (6,2), (6,4), (6,6)} olduğundan s(A) =9,

8-sinif-matematik-olasilik-ve-olay-cesitleri-konu-anlatimi-2