Nükleik Asitler
Canlıların Temel Bileşenleri: Nükleik asitler – ATP
I) Nükleik Asitler
Nükleik asitler, bütün canlı hücrelerde ve virüslerde bulunan nükleotit birimlerinden oluşmuş polimerlerdir. Bu moleküller;
- Protein sentezi sürecinin yönetilmesi,
- Enerjinin üretilmesi,
- Büyüme ve gelişmenin sağlanması,
- Canlının üremesi
gibi metabolik olayların gerçekleşmesini sağlar. Bu nedenle, nükleik asitler, canlı organizmaların yaşamsal fonksiyonlarını düzenleyen yönetici moleküllerdir. En yaygın nükleik asit türleri deoksiribonükleik asit (DNA) ve ribonükleik asit (RNA)’dır. İnsan kromozomlarını oluşturan DNA, milyonlarca nükleotitten meydana gelir ve genetik bilginin nesilden nesile geçişini sağlar.
Nükleik asitlerin yapı birimlerine “nükleotit” adı verilir. Her nükleotidin yapısında azotlu organik baz, beş karbonlu şeker ve fosfat bulunur. Nükleotitler, içerdikleri azotlu organik baza göre isimlendirilir. Örneğin, yapısında adenin bulunan nükleotite “Adenin Nükleotiti” denir. Azotlu organik bazlar, yapılarına göre pürin ve pirimidin olmak üzere iki gruba ayrılır.
- Pürin:
- Adenin (A)
- Guanin (G)
Pürin bazları, hem RNA hem de DNA’nın yapısında bulunur.
- Pirimidin:
- Sitozin (C)
- Timin (T) – Sadece DNA’da
- Urasil (U) – Sadece RNA’da
Pirimidin bazları tek halkalıdır ve sitozin hem DNA hem de RNA’da, timin sadece DNA’da, urasil ise sadece RNA’da bulunur.
.Nükleik asidin şeker birimi, riboz veya deoksiriboz şekeri olabilir. Riboz, RNA’nın yapısına katılırken, deoksiriboz DNA’nın yapısında bulunur. Nükleotitin yapısına katılan diğer bir molekül de fosforik asittir, ve bu asitler, hem DNA hem de RNA’da ortak olarak bulunur. Binlerce nükleotidin birleşmesiyle oluşan uzun zincirler, polinükleotidler, nükleik asitleri meydana getirir. Canlı organizmalardaki genetik çeşitliliğin temel nedeni, nükleik asitleri oluşturan sekiz farklı nükleotidin sayı ve dizilişinin farklı olmasıdır. Canlılarda bulunan iki ana nükleik asit türü DNA ve RNA’dır.
Yorum gönder