Canlı organizmalar arasında önemli benzerliklere rastlanmasına rağmen, canlıların ortak özellikleri şunlardır:

1) Solunum Yapmak (ATP Sentezi):
Canlılar, enerji ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla solunum yaparlar. Solunum süreci, ATP (adenozin trifosfat) sentezini içerir, bu da hücrelerin enerji üretmesini sağlar.

2) Beslenmeyi Sağlamak:
Canlılar, yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için beslenirler. Beslenme, dışarıdan alınan besinlerin işlenmesi ve enerji elde edilmesi sürecidir.

3) Çevresel Uyarılara Tepki Vermek:
Canlılar, çevrelerinde meydana gelen değişikliklere tepki verirler. Bu tepkiler, canlının hayatta kalmasını sağlayan adaptasyonları içerebilir.

4) Hareket Etmek:
Canlılar, çevresel uyarılara tepki olarak hareket edebilirler. Hareket, genellikle kas ve iskelet sistemleri aracılığıyla gerçekleşir.

5) Büyümek ve Gelişmek (Metabolik Aktivite):
Canlılar, hücre bölünmesi ve yeni hücrelerin oluşumu yoluyla büyür ve gelişirler. Bu süreç metabolik aktiviteyi içerir.

6) Hücresel Yapıda Olmak:
Canlılar, temel yapı birimi olarak hücreleri barındırır. Hücresel yapı, canlının organizasyon düzeyini belirler.

7) Boşaltım Yapmak:
Metabolik süreçler sonucunda ortaya çıkan atık maddelerin organizmadan uzaklaştırılması, canlılar için önemli bir süreçtir.

8) Üreme ve Çoğalma:
Canlılar, türlerinin devamlılığını sağlamak için ürer ve çoğalır. Üreme, genetik materyalin aktarılması ve yeni bireylerin oluşturulması anlamına gelir.

9) Bulundukları Ortama Uyum Sağlamak (Adaptasyon):
Canlılar, çevre şartlarına uyum sağlayarak hayatta kalmayı sürdürürler. Adaptasyon, canlıların belirli çevresel koşullara uyum sağlaması anlamına gelir.

10) Hücre İçi Homeostaziyi Korumak:
Canlı hücreler, iç ortamlarındaki dengeyi korumak için homeostaz mekanizmalarını kullanır. Bu, hücre içi koşulların belirli bir düzende tutulmasını içerir.

11) Organizasyona Sahip Olmak:
Canlılar, organizma düzeyinde bir düzen ve organizasyona sahiptirler. Canlı organizmalar, farklı hücre ve dokuların bir araya gelmesiyle belirli bir yapıyı oluştururlar.

1) Solunum Yapmak:

Biyoloji dersinde, solunum yapma terimi sadece insanların nefes alıp vermesini değil, aynı zamanda hücrelerin ATP (adenozin trifosfat) sentezini gerçekleştirmesini ifade etmek için kullanılır. Yani her hücre, kendi enerjisini üretmek amacıyla solunum yapar. Bu durum, bazı kaynaklarda “hücresel solunum” olarak da adlandırılır.

Solunum, oksijenli solunum ve oksijensiz solunum olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Oksijenli solunum (aerobik) sırasında hücre, yaklaşık olarak 38 ATP üretirken, oksijensiz solunum (anaerobik) sırasında bu miktar yaklaşık olarak 2 ATP’ye düşer. Her canlı türü solunum yapar, ancak oksijenli ve oksijensiz solunum, canlının gelişmişlik düzeyine bağlı olarak değişir. Örneğin, bazı bakteriler oksijensiz solunum yapabilirken, insan hücreleri oksijenli solunum gerçekleştirir.

2) Beslenmeyi Sağlamak:

Vücudun yapımı, onarımı, büyümesi ve enerji üretimi gibi çeşitli amaçları yerine getirebilmek için gerekli olan besinlerin temin edilmesine beslenme denir. Beslenme kendi içinde üretici ve tüketici olmak üzere iki gruba ayrılır.

3) Çevreye Tepki Verme:

Her canlı, yaşadığı ortamla sürekli temas halindedir. Çevresel değişikliklere karşı tepki verme yeteneği, canlıların yaşamını sürdürebilmeleri için önemlidir. Bitkiler de dâhil olmak üzere canlılar, çevresel uyarılara tepki gösterirler.

Örneğin, öglena fotosentez reaksiyonlarını gerçekleştirmek için ışığın olduğu yere kamçısı ile yönelir ve güneş ışığından daha fazla yararlanır.

4) Hareket Etme:

Canlılar, yaşadıkları ortamda hareket edebilme yeteneğine sahiptir. Bu hareket, pasif ve aktif olarak iki çeşide ayrılır. İnsanlar ve hayvanlar aktif olarak hareket eden canlı türleridir, bitkiler ise aktif olarak hareket edemezler.

5) Büyüme – Gelişme ve Metabolizmayı Gerçekleştirme:

Canlıların yapısını oluşturan hücrelerin sayıca ve hacim olarak artması büyüme olarak adlandırılır. Bu büyüme olayı, besinlerin solunum ile yakılması sonucu gerçekleşir.

Metabolizma, dışarıdan alınan besinlerin hücrede kullanılması ve enerji oluşturulmasını içeren bir dizi olaydır. Metabolizma, anabolizma (yapım tepkimeleri) ve katabolizma (yıkım tepkimeleri) olmak üzere iki ana süreçten oluşur. Anabolik ve katabolik tepkimeler hücrenin yaşamı boyunca devam eder. Büyüme, gelişme, ve metabolizma olayları canlının yaşam döngüsünde önemli rol oynar.

6) Hücresel Yapıda Olma

Bütün canlılar, yapısal ve işlevsel açıdan en küçük birim olan hücrelerden oluşur. Tek hücreli canlılar sadece bir hücreden meydana gelirken, çok hücreli canlılar çok sayıda hücrenin belirli bir organizasyon ile bir araya gelmesi sonucu oluşmuştur. Bu canlılarda hücreler, belirli miktarlarda farklılaşarak aynı işi yapan hücreleri oluşturur, bu hücre yığınları ise organları meydana getirir.

7) Boşaltım Yapma

Metabolizma sonucunda oluşan atık maddelerin organizmadan uzaklaştırılmasına boşaltım denir. İnsanlar ve hayvanlar, terleme ve idrar yoluyla boşaltım yaparlar. Dikkat edilmesi gereken bir nokta, dışkılamanın bir boşaltım değil, sindirilmeyen besinlerin atılması olduğudur.

8) Üreme ve Çoğalma

Canlılar, nesillerin devamlılığı için üreme ve çoğalma süreçlerini gerçekleştirirler. Üreme, canlı türünün devamı için önemli bir süreçtir ve temel olarak iki çeşidi vardır: eşeyli üreme ve eşeysiz üreme.

Eşeysiz üreme genellikle tek hücreli canlılarda gözlemlenir, bu süreçte ikiye bölünme veya yenilenme gibi yöntemler kullanılır. Eşeyli üreme ise genellikle çok hücreli canlılarda gerçekleşir ve mayoz bölünme gibi süreçlerle kalıtsal çeşitlilik yaratılır.

9) Ortama Uyum Sağlamak (Adaptasyon)

Canlıların, kalıtsal olarak ortamlarına uyabilme yeteneğine adaptasyon (uyum) denir. Farklı ortamlarda yaşayan canlılar arasındaki farklılıklar, adaptasyona örnek olarak gösterilebilir.

10) Homeostaziyi Korumak

Homeostaz, hücrenin dışındaki değişikliklere karşı kendi metabolizmasını koruma eğilimidir. Hücre, bu süreç sırasında ATP harcar ve enerji sentezler. Homeostaz, sadece fiziksel koruma değil, aynı zamanda kimyasal koruma sağlar. Hücre içindeki pH’ın ve sıcaklığın istenen seviyede tutulması, homeostazinin bir parçasıdır. Hücre içindeki organellerin konumlarının korunması da homeostaziyi korumaktır.

11) Organizasyona Sahip Olmak

Canlılar, ortak bir amacın gerçekleştirilmesi için organizasyon içinde çalışırlar. Tek hücrelilerde organizasyonu organeller arasında gözlemleyebildiğimiz gibi, çok hücreli canlılarda organlar arası organizasyon da gözlemlenebilir. Canlıların organizasyon yapısı, atomdan başlayarak organizmaya kadar sıralanabilir: Atom > Molekül > Organel > Hücre > Doku > Organ > Organizma.