Fabl Nedir?
Fabl Nedir?
Genellikle kahramanları bitkiler ya da hayvanlardan seçilen, başında ya da sonunda bir öğüt veren, manzum ya da düz yazı biçiminde oluşturulan hikâyelere fabl denir.
Özellikleri:
- Esasen masal türüne dahil olan, kısa öykülerdir.
- Mutlaka bir öğüt ya da ders vermek amacıyla yazılırlar.
- Kahramanları mutlaka hayvan veya bitkilerden seçilmektedir.
- Hayvanlar, tıpkı insanlar gibi düşünür, konuşur ve sorun çözerler.
- Çocukların ahlâk ve kişilik gelişimi için önemli yer tutmaktadırlar.
- Olay yazısı türüne örnektirler.
- İyi ve kötüyü temsil eden en az iki hayvan karakter bulunmaktadır.
- Genellikle mutlu sonla biter, iyiler kazanır, kötüler kaybeder.
- Diğer adı öykünce veya hayvan masalıdır.
- Yer, zaman, olay örgüsü ve şahıs kadrosundan meydana gelirler.
- Kişileştirme ve konuşturma sanatları sıkça kullanılır.
- Didaktik (öğretici) ve sembolik eserlerdir.
- Soyut olay ve kavramlar, somutlaştırılarak işlenir.
- Güldürüp eğlendirirken, öğreten ve eğiten metinlerdir.
- Düz yazı şeklinde olabildiği gibi, manzum (şiir) tarzında da yazılabilirler.
- Çocuklara okuma alışkanlığı ve kitap sevgisi kazandırırlar.
- Sade, açık ve anlaşılır bir dil kullanılır.
- Olayların tamamı kurgusaldır, yaşanmış olaylar değildir.
- Evrensel değerleri işlerler.
- Hayat boyu akılda kalabilecek denli etkileyici kıssalardır.
- Sıklıkla olağanüstü ögelere yer verilmektedir.
Dünyada fabl türünün önemli temsilcileri:
Kelile ve Dimne (Hint edebiyatı), Hesiodos (İşler ve Günler), Alsopos’un Fablları (Ezop Masalları) (Yunan edebiyatı), La Fontaine’nin Fablları (Fransız edebiyatı).
Türk edebiyatında fabl örnekleri:
Mesnevi (Mevlana), Harname (Şeyhi).
Edebiyatımızda ise:
Şinasi, Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi en güzel fabl örneklerini vermişlerdir.
Yorum gönder